canh thiếp

Thân thiện

Hai nhà trao đổi canh thiếp trong lễ dạm hỏi.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Lá thiếp ghi tên và tuổi: "canh thiếp" là một loại thiếp (giấy, thẻ) có ghi chép tên và tuổi của một người. Trong đó, "canh" chỉ niên canh, tức là tuổi.
   • Vật dùng trong hôn lễ cổ truyền: Trong nghi lễ hôn nhân ngày xưa, đây là vật được hai gia đình trao đổi trong giai đoạn đầu (dạm hỏi) để chính thức đính ước cho đôi trai gái.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Theo tục lệ, nhà trai và nhà gái phải trao đổi canh thiếp trước khi tiến hành lễ ăn hỏi. (Theo tục lệ, nhà trai và nhà gái phải trao đổi canh thiếp trước khi tiến hành lễ ăn hỏi.)
  • Trong chiếc hộp gỗ cổ, bà còn giữ nguyên đôi canh thiếp của ông bà nội. (Trong chiếc hộp gỗ cổ, bà còn giữ nguyên đôi canh thiếp của ông bà nội.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Trao đổi canh thiếp": hành động chính thức trong nghi thức dạm hỏi, đánh dấu sự đồng ý của hai gia đình về hôn ước.
  • Sau khi xem mắt, hai họ quyết định trao đổi canh thiếp để đính ước. (Sau khi xem mắt, hai họ quyết định trao đổi canh thiếp để đính ước.)

Biến thể và từ liên quan

• Thiếp (danh từ): tờ giấy, tấm thẻ nhỏ, thường dùng để viết thư ngắn, danh thiếp hoặc trong các văn bản cổ.
• Bát tự (danh từ): thông tin ngày, tháng, năm, giờ sinh (tứ trụ) của một người, thường được dùng để xem hợp tuổi trong hôn nhân, có ý nghĩa rộng hơn và thường được trao đổi sau canh thiếp.

Từ đồng nghĩa

• Giấy giao ước: giấy tờ ghi lại sự thỏa thuận, giao ước (nghĩa rộng, có thể dùng trong ngữ cảnh tương tự).
• Thiếp đính ước: thiếp dùng để đính ước (cách gọi mô tả chức năng).

Lưu ý về ngữ dụng

• Từ cổ, ít dùng: "Canh thiếp" là một từ Hán Việt cổ, chủ yếu được sử dụng trong văn cảnh nói về phong tục hôn nhân truyền thống Việt Nam thời xưa. Ngày nay, nghi thức này hầu như không còn phổ biến, vì vậy từ này chủ yếu xuất hiện trong sách vở, tài liệu lịch sử hoặc khi nhắc đến phong tục cũ.
• Khác với "thiệp cưới": "Canh thiếp" dùng trong giai đoạn đính ước, trước lễ cưới, trong khi "thiệp cưới" là thiếp mời tham dự lễ cưới.

Học thuật

1. Lá thiếp biên tên, tuổi (nhân trong thiếp có biên tuổi, tức niên canh, nên gọi là canh thiếp). Theo hôn lễ xưa, khi bắt đầu dạm hỏi, nhà trai, nhà gái trao đổi canh thiếp của trai gái để đính ước với nhau